موسیقی

دستگاه همایون:
دستگاه همایون شباهت بسیار به گام کوچک دارد. به این صورت که گام کوچک تونیک (نمایان و رونمایان آن) برای اینکه روتونیک شود یک ربع پرده بالا می رود. گام همایون هم مثل گام شور پایین رونده است و مهمترین درجات گام همایون عبارت اند از درجه اول تونیک، درجه دوم نت شاهد، درجه چهارم نمایان، درجه پنجم و هفتم نت ایست.
اگر گام شور لا را با گام همایون لا بنویسیم رابطه و نزدیکی بین این دو آواز دیده می شود.
دستگاه همایون دارای گوشه هایی است از قبیل: بختیاری، چکاوک، بیداد، شوشتری، عشاق، لیلی و مجنون و ساقی نامه.
همایون همچنین تغییر مقام به شور و چهارگاه دارد. دستگاه همایون آوازی است با شکوه و مجلل و در عین حال آرام و موثر که جذابیت، زیبایی و دلربای خاصی نیز دارد. گفتار آن پر از علو و عظمت بوده و نصیحتگری کمالمند و با مهارت است که در منتهای تجربه و پختگی به نوا درمی آید. ناله او با دل مردم کارآزموده و با تجربه سروکار دارد. و با زبانی شیوا و پر آزرم مستمع را تشویق و نصیحت می کند و او را با شور و شعف انسان جان تشنه و مشتاق به عالم فوق و غور فرو می برد.