موسیقی

نشیط فارسی مدنی ایرانی، از اسیران جنگی ایرانی بود که به اسارت اعراب درآمده بود. او زر خرید و آزاده عبدالله جعفر ابی طالب بود. هنگامی که نشیط به مدینه آمد و شروع به خواندن آوازهای ایرانی کرد، عبدالله جعفر شیفته و فریفته او شد. امام شوشتری از قول ابن خردادبه نقل می کند:«سائب خاثربه عبدالله بن جعفر چنین گفت: من می توانم مانند آوازهای ایرانی این مرد برایت به عربی بسازم. فردا نزد عبدالله بن جعفر رفت و این ترانه را بخواند:«این خانه از آن کیست که آثارش بیابان شده»

ابن کلبی گفته است: این نخستین ترانه عربی است که در اسلام خوانده شده است و هنر موسیقی در آن قوی است. پس از آن عبدالله جعفر نشیط را خرید و او از سائب خاثر شعر عربی آموخت.

نشیط در مدینه با خواندن آوازهای ایرانی در مدینه شهرت و محبوبیت بی نظیری کسب کرد. از آنجا که مردم نغمه و آهنگهای پارسی را دوست داشتند به او علاقه مند شدند. با آموختن شعرهای ایرانی به ثائب خاثر، هر دو در شهر مدینه به خواندن نغمه های ایرانی مشغول بودند. نه تنها خاثر بلکه بسیاری از نوازندگان دیگر از عرب و غیر عرب برای رشد و پیشبرد کارشان به تقلید از آوازهای او پرداختند. او استاد چندین نفر از موسیقی دانهای معروف شهر مدینه، از جمله ابن سَرِیج و مَعبَد و جمیله و عزة المیلاءِ بود. نشیط با آموختن موسیقی به موسیقی دانان عرب از پیشگامان و بوجود آورندگان موسیقی عرب بشمار می رود. در اغانی آمده است:« نشیط در مدینه با نغمه های ایرانی اش غوغایی بس بزرگ بر پا کرد و نتیجه این شد که خوانندگان عرب از آن پس برای جلب موسیقی دوستان به موسیقی خود حال و هوای ایرانی بخشیده و نغمات ایرانی را در رپرتوار خود بگنجانند. از سوی دیگر نشیط نیز برای آنکه از یک جهت موسیقی عربی از رقابیش عقب نماند خود را ناچار یافت نزد سائب خاثر به تحصیل موسیقی عرب بپردازد.

نشیط و همکارانش در انجمن موسیقی کاخ عبدالله بن جعفر روزگار می گذراند. او در سال  80هجری پس از هفتاد سال زندگی درگذشت. در اغانی آمده:« در تاریخ به نام حماد بن نشیط برمی خوریم که احتمالاً پسر نشیط بوده است.»