یونس کاتب
یوسف بن سلیمان بن کاتب شهریار، ملقب به ابوسلیمان از نسل هرمز، از نوابغ موسیقی دانان عصر خود بود و علاوه بر موسیقی در شعر مقام استادی داشت و در عصر بنی امیه در دیوان مدینه کاتب و نویسنده بود، گاهی هم به کار بازرگانی می پرداخت. یونس، موسیقی را نزد اساتید فن مانند ابن سریج و ابن محرز و معبد ودیگر موسیقی دانان آن عهد فرا گرفت و شاگرد درجه اول معبد بود. نوشته اند اولین کتاب موسیقی را بعد از اسلام یونس تألیف کرد و در کتاب او مورد اعتماد و استشهاد اهل فن بود. ابن ندیم صاحب کتاب الفهرست می نویسد:«یونس کاتب کتب مشهوری راجع به موسیقی و موسیقیدانان تألیف کرده و از آنجمله سه کتاب است:مجرد یونس، القیان، النغم. ولیدبن یزید از خلفای اموی که خود از موسیقی دانان بود و در این فن ابتکاراتی از خود داشت بنا به سابقه ای که از صدای یونس داشت او را به دربار خویش دعوت کرد و او را در سلک مغنیان و ندیمان و مقربان درگاه خویش قرار داد.
زبانـت درکـش ای حــافظ زمــانـی