جواد بدیع زاده

خواننده، در سال 1218 در طهران در خانواده ای روحانی زاده شد. پدرش سیدرضا ملقب به بدیع المتکلمین از مبارزین بزرگ مشروطه بود. بدیع زاده از کودکی نزد پدر به فراگیری گوشه ها و ردیف های آواز پرداخت. دایی او میرزا یحیی سعید الواعظین از خوانندگان مشهور زمان خود بود که در یادگیری وی نقش بسزایی داشت.

او پس از گذراندن دبیرستانی (مدرسه آلیانس فرانسوی و دارالفنون) به ترجمه زبان فرانسه و منشی گری تجارتخانه پرداخت. سپس در سال 1304 در مجلس شورای ملی بکار مشغول شد.

در سال 1304 شرکت صفحه پرکنی «هیز ماسترزویس» از انگلستان به ایران آمد و برای پر کردن صفحه او او درخواست شد. او روی 5 صفحه بر روی صفحه گرامافون ضبط کرد که اولین آنها «جلوه گل» نام دارد که از آثار بیاد ماندنی موسیقی ایران است. صفحه دوم او «مرغ بی نشان» در مایه افشاری است و صفحه سوم در دستگاه بیات ترک، صفحه چهارم در دستگاه سه گاه و صفحه پنجم در ماهور ضبط گردیده است.

بدیع زاده نخست به دلایلی از پر کردن صفحه خودداری می کرد ولی پس از مشورت با دیگر هنرمندان تصمیم گرفت با نام مستعار آغاز بکار کند و چون پدرش بدیع المتکلمین بود نام بدیع زاده را برای صفحات خود برگزید.

او در سال 1315 از سوی کمپانی صفحه پرکنی «اودئون» رسماً به آلمان فراخوانده شد. سپس به برلین و پس از یک سال اقامت در این شهر به ایران بازگشت. چهار صفحه ضبط کرد که معروف ترین آنها «خران عشق» یا «شد خزان» است. پس از مدتی از سوی کمپانی صفحه پرکنی «سودوا» جهت ضبط کردن صفحه به حلب فراخوانده شد. در این سفر نیز صفحه هایی ضبط نمود. پس از تأسیس رادیو با این رسانه گروهی به همکاری پرداخت و پس از قمرالملوک وزیری دومین خواننده رادیو گردید و با آهنگ «ساز سبو» همکاریش را با رادیو آغاز نمود.

در سال 1324، پس از پایان جنگ جهانی او و شعاری از هنرمندان ایرانی به هندوستان فراخوانده شدند. در این سفر که یک سال به درازا انجامید. برنامه های گوناگونی اجرا نمود و در آنجا به درخواست کمپانی صفحه پرکنی «ایران رکورد» در بمبئی نزدیک به پنجاه صفحه ضبط کردند.

بدیع زاده در سال 1331 از مجلس شورای ملی بازنشست گردید. از آن پس به طور همیشگی به خدمت رادیو درآمد.

او که بیش از 60 سال زندگی هنری داشت بیشتر آهنگهایش را خود، خود ،آهنگسازی می کرد. او ویژگی های آثارش نبود دوبارگی در جمله ها (در هیچکدام از آنها دو بخش برابر با یک آهنگ به گوش نمی رسد) می باشد که دارای تازگی و نوآوری است. وی از دوستداران اصول موسیقی ایرانی بشمار می رود که گستردگی و ایه موسیقی اصیل ایرانی را اثبات نمود.

مشهورترین آثارش عبارت اند از: همایون (شور عشق)، قرابی و ماهور (همراه تار عبدالحسین شهنازی)، خزان عشق (شعر رهی معیری)، ضرب دشتی تحت عنوان سعدی با شعر (جانان هزاران آفرین). این هنرمند در دهم دیماه 1358 در سن 77 سالگی درگذشت.