موسیقی

محمود کریمی (1306-1363):

محمود کریمی استاد آواز و ردیف دان، در طهران دیده به جهان گشود چون پدرش ویولن می نواخت و با هنرمندان زمان خود در ارتباط بود، از کودکی ذوق موسیقی در او پدیدار گشت.

«بعد از طی دوران تحصیلات ابتدایی متوسطه در رشته نقاشی منیاتور وارد هنرستان هنرهای زیبای کشور گردید. پس از گذراندن دوره فوق در همان هنرستان به استخدام رسمی درآمد. بعد از مدتی کوتاه مامور خدمت در بنگاه عمران وابسته به وزارت کشور گردید و حدود ده سال در آنجا مشغول کار بود. سپس به وزارت دادگستری منتقل گردید و تا پایان مدت خدمت دولتی و دوران بازنشستگی در آن مکان به خدمت اشتغال داشت.»

کریمی سال 1330 به کلاس های موسیقی هنرهای زیبا راه یافت و در آنجا نزد عبدالله دوامی تمام ردیف های آوازی را فرا گرفت و چون به نواختن سه تار آشنایی داشت همزمان نزد حاجی آقا محمد ایرانی به مدت بیست سال به فراگیری موسیقی سازی پرداخت. اساتید موسیقی او را از نظر معلومات ردیف آوازی و سازی بی همتا می دانند.

او در نخستین سالهای تأسیس تلویزیون با همکاری فرامرز پایور و حسین طهرانی به اجرای چندین برنامه زنده پرداخت و با همین هنرمندان در برنامه جشن هنر شیراز برای اجرای موسیقی اصیل ایرانی و ردیف خوانی در دستگاه هایی نظیر نوا و راست پنجگاه شرکت کرد.

پر کردن نوار دستگاه های موسیقی ملی (ردیف موسیقی آوازی) یکی از آثار اوست. کریمی در این کار که به تقاضای هنرستان و موافقت وزارت فرهنگ و هنر صورت گرفت، به تهیه و تنظیم دستگاه ها و ردیف آوازی موسیقی سنتی ایرانی با صدای خود پرداخته است، این آلبوم که اکنون در صداخانه فرهنگ و هنر باقی مانده است در زمان حیات وی توسط استاد محمد تقی مسعودیه نت نویسی و تجزیه و تحلیل شد و در سال 1356 همراه آلبوم در دسترس عموم علاقه مندان قرار گرفت. این نوارها سال 1370 توسط یکی از شاگردان او به نام ارفع اطرایی، برای سنتور نوشته و چاپ شد. پر کردن ردیف های موسیقی سازی یکی دیگر از اقدامات استاد بود، این ردیف که کاملتر از ردیف اول (ردیف آوازی) است متأسفانه با درگذشت ناگهانی استاد ناتمام باقی ماند، ولی اکنون قسمتی از نوارهای آن موجود می باشد.

از سایر آثار بجای مانده استاد می توان دستگاه «نوا» را نام برد که برروی صفحه توسط محقق فرانسوی به نام «دورینگ» در ایران ضبط گردیده است.

مراکزی که این استاد به تدریس پرداخته به ترتیب عبارت اند از: اداره کل هنرهای زیبای کشور، وزارت فرهنگ و هنر سابق، مرکز حفظ و اشاعه موسیقی سنت، هنرستان موسیقی، هنرکده موسیقی ملی و سازمان جوانان زردتشتی.

بعدها به علت ناراحتی سینوس های بینی که موجب گرفتگی صدای او در طول اجرای برنامه های نسبتاً طولانی می شد، فعالیت های هنری خود را منحصر به تعلیم آواز در هنرستان موسیقی ملی نمود و طی سالهای متوالی خوانندگان ارزنده ای از جمله خانم ها: پریسا، پریوش، منصوری، اصلانی، افسانه رثائی، و آقایان محمدرضا شجریان، شهران ناظری، نادر گلچین و... را به جامعه موسیقی و هنر معرفی کرد.

استاد کریمی هنرمندی متواضع و کم نظیر بود و نزد دوستداران هنر منزلت خاصی داشته و دارند و خاطره شان همیشه گرامی و با احترام یاد می شوند. خانم پریسا به پاس 11 سال شاگردی در محضر استاد و شیوه کار و تدریس، ایشان را چنین گزارش می دهند:

1-دلسوزی، 2- مهربانی، 3- خوشرویی، 4- حوصله، 5- ادب، 6- احترام، 7- وقار، 8- وجدان حرفه ای، 9- سخاوت علمی، 10- پاکی و قداست، 11- نظم و دقت، 12، وقت شناسی، 13- وظیفه شناسی، 14 پرکاری، 15- اصالت و امانت.

متأسفانه این هنرمند عالیقدر در سوم آذر 1363 در اثر ناراحتی قلبی در سن 53 سالگی درگذشت و ضایعه جبران ناپذیری به جامعه موسیقی وارد نمود. یادنامه این هنرمند بزرگ یک سال پس از مرگش به همت خانواده اش انتشار یافت.