موسیقی

حسین دهلوی

آهنگساز نام آور و رهبر ارکستر، سال1306 در طهران دیده به جهان گشود. از یازده سالگی نزد پدرش معزالدین خان امامی که از نوازندگان برجسته تار و آشنا به ویولن بود با ویولن کوچکی به فراگیری موسیقی پرداخت، سپس به مکتب استاد ابوالحسن صبا راه یافت و نزد حسین ناصحی اصول آهنگسازی، هارمونی و کنترپوان را فرا گرفت. سال      1328 به خدمت وزارت دارایی درآمد، در همین زمان در دوره عالی هنرستان موسیقی ثبت نام نمود و در رشته آهنگسازی به ادامه تحصیل پرداخت. سال 1338 به اداره کل هنرهای زیبای کشور راه یافت و سال    1339و پس از فارغ التحصیل شدن از هنرستان عالی موسیقی در رشته آهنگسازی از راهنمایی هایموتویبر موسیقیدان اتریشی بهره گرفت و نزد پرفسور توماس کریستیان داوید استاد آکادمی موسیقی وین که از طرف دانشگاه طهران به منظور تدریس به ایران دعوت شده بود به تکمیل معلومات خود پرداخت.

دهلوی آثار زیادی بنا به سفارش استاد ابوالحسن صبا، به منظور اجرا در ارکستر بزرگ هنرهای زیبا به رهبری صبا تصنیف نمود و سال 1336 پس از درگذشت استاد عهده دار رهبری ارکستر شماره یک هنرهای زیبای کشور شد و یازده سال این ارکستر را رهبری نمود پس از انحلال آن اقدام به تشکیل ارکستر دیگری به نام« ارکستررودکی » کرد که تا سال 1350 فعالیت داشت.

آقای دهلوی سال 1336  به درخواست خالقی تدریس در هنرستان موسیقی ملی را آغاز کرد و شهریور 1341  به ریاست این هنرستان منصوب گردید و تا فروردین 1350 در این مقام باقی ماند و در این مدت به تدریس تئوری موسیقی ایران، فرم موسیقی ایرانی، تلفیق شعر و موسیقی، هارمونی و ارکستر، در دوره دوم هنرستان اشتغال داشت و به این طریق خدمات ارزنده ای به موسیقی ایران نمود. سال 1341 عهده دار عضویت شورای موسیقی هنرهای زیبا که خود عهده دار آن بود شد و سال 1350 به منظور تکمیل معلومات خود رهسپار آلمان و اتریش شد.

حسین دهلوی از هنرمندانی است که به فکر اصلاح سنتور افتاد و به کمک استادانی چون حسین صبا، فرامرز پایور و ابراهیم قنبری، تغییراتی در این ساز ایجاد نمود و با توسعه صدای کروماتیک در سنتور «سنتور ارکستر» را به وجود آورد و به منظور ایجاد صدای قوی تری سنتور دیگری را ابداع نمود که فاصله آن یک پنجم پائین از سنتور کروماتیک بود به این طریق « سنتور کروماتیک بم» را به وجود آورد و سنتور به سازهای ارکستر افزوده شد.

حسین دهلوی سال 1358 از وزارت فرهنگ و هنر بازنشسته شد. وی آثار ارزنده ای درعرصه نوازندگی پدید آورده است. تاکنون حدود پنجاه آهنگ تصنیف کرده که همه مورد تحسین اهل فن قرار گرفته است و از اولین کسانی بود که به تصنیف قطعات ایرانی به همراهی ارکستر پرداخت و در زمینه موسیقی ایرانی، آثاری برای ارکستر، آواز گروهی و سازهای سلو و ارکستر تصنیف نمود. برخی آثار ایشان عبارتند از: سبک بال در شور، کنسرتینو برای ارکستر سنتور، شور آفرین در ابوعطا، دو نوازی سنتور در نوا (سوسن دهلوی) فانتزی برای گروه تنبک و ارکستر، فانتزی برای تار و ارکستر، چهار نوازی مضرابی در اصفهان، شوشتری برای ویولن و ارکستر اپرای خسروو شیرین براساس منظومه نظامی گنجوی از آثار صحنه ای اوست که سال 1349 در طهران به اجرا درآمد، سوئیت بیژن و منیژه بر اساس داستانی از فردوسی اثری توصیفی است که در سال 1354 در تالار رودکی به اجرا درآمد. سال 1355 تعدادی از آثار ایشان توسط ارکستر سنفونیک رادیو وین به اجرا درآمد و سال 1357 بخشی آثار ایشان ضمن آلبوم صفحه ای از موسیقیدانان ایران توسط ارکستر سنفونیک نورنبرگ آلمان اجرا و چاپ گردید. آخرین کار ایشان اپرای مانا و مانی است که در سال های 58-1357 به مناسبت سال جهانی کودک (1979) تصنیف کرده است.

از ایشان حدود یازده اثر برای ارکستر و همنوازی سازهای ایرانی چاپ و منتشر گردید و چند مجموعه تحت عنوان «نغمه های کودک»، کتاب آموزش تنبک با همکاری حسین تهرانی (1350)، آموزش قانون و تعدادی نت دیگری تحت عنوان نظارت و همکاری ایشان تهیه و چاپ گردیده است.