موسیقی

نی :

سازی است متشکل از یک لوله استوانه ای از جنس نی که سراسر طول آن از هفت بند و شش گره تشمیل شده است.( به همین دلیل این ساز را نی هفت بند نیز می گویند.) نی به طول های مختلف و طول های مختلف ساخته می شود. در تمام آنها لوله کمی در قسمت پائین 5 سوراخ طرف جلو و یک سوراخ در قسمت عقب قرار گرفته است و در یک یا  دو انتهای نی روکشی برنجی با طولی کوتاه لوله نی را پوشانده است  و لبه لوله در قسمت دهانی آنقدر تیز است که می تواند لای دندان ها قرار گیرد.

نی از انواع سازهای بی زبانه است. هوا توسط نفس نوازنده از انتهای بالائی به درون فرستاده شده و قسمت اعظم آن از نزدیکترین سوراخ باز خارج می شود. بنابراین باز و بسته شدن سوراخ ها به توسط انگشتان هر دو دست نوازنده است و طول هوای مرتعش و طول موج ارتعاش را زیاد و کم کرده و در نتیجه صوت زیر و بم می شود.

ساز را نمی توان کوک کرد یعنی کوک آن را چنان که در سازهای زهی با پیچاندن گوشی ها میسر است تغییر داد. بدین نسبت نمی توان آن را با ساز دیگر منطبق کرد و از این رو معمولا در نقش تک نواز ظاهر می شود. گاه اگر چه بسیار به ندرت که بخواهد از صوت نی در همنوازی ارکستر استفاده کنند، ناگریز نوازنده ساز تعدادی نی را با کوک ها (میدان صدایی ) مختلف فراهم کرده و در دسترس خود می گزارد تا در طی همنوازی یا همراهی صدای خواننده به تناسب موفع از یکی از نی ها استفاده کند.

وسعت صدای نی دو اکتاو نیم است ولی میدان صدا یا کوک در سازهای مختلف تفاوت می کند.

اجرای اصوات در اکتاوهای بالاتر به وسیله فشار هوای عملی است به عبارت دیگر با دو برابر کردن فشار صداهای حاصله یک اکتاو زیر می شود و باید دانست که هر نی فاقد یکی دو صدا است.

نی از دسته سازهای محلی است و تقریباً در تمام نقاط ایران معمول است. نوازندگان محلی با ابتکاری سنتی تا اندازه ای از قطع شدن ساز هنگام تازه کردن نفس جلوگیری می کنند. توضیح آنکه در حین نواختن هوا را از بینی به ریه و نیز به لپ ها داخل کرده و ذخیره می کنند و این هوا را به تدریج درون لوله می فرستند.