کرنا:

سازی است قدیمی و تاریخی که در استان های مختلف ایران به شکل های متفاوت ساخته و اجرا می شود.

کرنای شمال- آن را اخیراً دراز نای نام نهاده اند لوله فاقد سوراخ است و به همین دلیل حصول اصوات مختلف فقط با تغییر فشار هوای نفس آدمی میسر می گردد، در نتیجه تعداد اصوات آن بسیار محدود است . جنس آن از نی است و طول آن زیاد و گاه تا 3 متر می رسد، بر انتهای تحتانی ساز کدوی پرورش داده ی خمیده ای الصاق کردهاند. دهانی آن در واقع استوانه کوچکی است که روی لوله محکم شده و یک سوی آن تراش خورده و از همین سو هوا وارد  لوله می شود.

کرنای مشهد- جنس لوله آن از فلز و در طول لوله بر زمینه عقاید مذهبی سازندگان  ساز سه عدد قبه ی تزئینی ساخته شده و نواختن آن را بسیار مشکل می کند.

کرنای فارس- به مقیاسی بزرگ تر عیناً شبیه به سرنای دزفولی و بختیاری است و به همان تعداد سرنا(6 یا 7 ) روی لوله سوراخ کرده اند. جنس آن نیمه بالائی از چوب است که سوراخ ها در این نیمه قرار گرفته و نیمه دیگر که با سرعت  بیشتری گشاده می شود آز فلز است.

کرنای فارس جدیداً به دو اندازه مختلف ساخته شده است. این کرنا سازی دوزبانه است.