موسیقی

دف:

در پارسی و عربی آن دپ از سازهای کوبه ای که دایره بزرگ نامیده می شود. دف متشکل از چنبری است که از چوب سفیده یا چوب بید ساخته شده و بر یک طرف آن پوستی از بره کشیده می شود. و حلقه های فلزی کوچک به شکل آویزه چندتایی (زنجیره ای) از داخل جداره چنبره آویزان شده. دف بر کف هر دو دست قرار گرفته و با سر انگشان هر دو دست بر یک سمت آن نواخته می شود و گاه ضربه ای بر وسط پوست کشیده یا زده می شود.

دف هنگام نواختن توسط هر دو دست در هوا معلق نگه داشته شده و گاه برای نواخت داخل کف دو دست غلت می خورد و مرتب انگشتان بر آن می نوازد. دف را به تعبیری ساز عرفا و دراویش نامیده اند و در مجالس و محافل و در مجلس سماع متصوفه نیز نواخته می شود. ساختمان دف متشکل از یک چنبره یا کمانه (حلقه) مدور چوبی به عرض 5 تا 7 سانتی متر و قطر حلقه 45 تا 55 سانتی متر هرچقدر کمانه دف گردتر باشد طنین آن بهتر و یکنواخت تر خواهد بود. در لبه بیرونی حلقه دو فرو رفتگی برای قرار گرفتن انگشت شصت تعبیه شده. پوست دف نیز از پوست کهنه بز و با ضخامتی یکسان تهیه می شود. در لبه های محل اتصال پوست و چنبر پونز یا گل میخ هایی زده می شود که به کمک چسب پوست را محکم بر روی چوب نگه دارد و در داخل حلقه دف تعداد زیادی قلاب یا حلقه گرد فلزی به شکل زنجیر آویزان شده که صدای پوست دف را کمک نموده و خوش لحن تر می کند.

به طور کلی انواع کوچک و بزرگ دف وجود دارد که نوع دورویه یا دو پوست آن نیز مرسوم است و در آن هر دو طرف حلقه چنبره چوبی را به وسیله پوست پوشانده اند.